İmza Görseli, Elektronik İmza ve Güvenli E-İmza Farkı

“İmzalayıp geri gönderir misiniz?” cümlesi, elektronik imza denince aslında birbirinden çok farklı şeylerin kastedilebildiğini fark edene kadar basit görünür. PDF’e yapıştırılmış bir karalama, “Kabul ediyorum” kutusuna tıklamak ve onaylı bir akıllı kartla atılan imza gündelik dilde hepsi “imzalamak” sayılır; ancak hukuki ağırlıkları çok farklıdır. Bu rehber, temel türleri sade bir dille anlatarak karşınızdaki durumun hangisini gerektirdiğini ayırt etmenize yardımcı olmayı amaçlar.

İmzanızın görseli

En bilinen tür, elle atılmış bir imzanın sayfaya yerleştirilen görüntüsüdür. İmzanızı fareyle ya da parmağınızla çizersiniz, adınızı el yazısını andıran bir fontla yazarsınız veya taranmış imzanızı yüklersiniz; ardından imza satırına taşırsınız. Görsel olarak belge artık imzalı görünür.

Teknik açıdan ise bu görüntü dosyadaki herhangi bir resimden farksızdır. Kopyasına sahip olan herkes onu başka bir belgeye yapıştırabilir; PDF’in içinde imzayı kimin koyduğunu ya da metnin sonradan değiştirilip değiştirilmediğini kanıtlayan hiçbir şey yoktur. Böyle bir imzaya anlam kazandıran, etrafındaki bağlamdır: belgeyi kimin gönderdiğini gösteren e-posta yazışması, tarafların anlaşmaya göre hareket etmiş olması, bir iş sistemindeki kayıt.

Çoğu zaman bu gayet yeterlidir. Şirket içi onaylar, bir belgeyi teslim aldığınızı bildirmek, ev sahibine ya da okula imzalı bir formu geri göndermek veya zaten çalıştığınız bir tedarikçinin teklifini onaylamak, imza görselinin yaygın biçimde kabul gördüğü gündelik örneklerdir. Bir uyuşmazlıkta ne kadar işe yarayacağı ise imzanın ne kadar düzgün göründüğüne değil, somut duruma ve uygulanacak hukuka bağlıdır.

Türkiye’de 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu

Türkiye’de elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile düzenlenir. Kanunun merkezindeki kavram güvenli elektronik imzadır. Güvenli elektronik imza; yalnızca imza sahibine bağlı olan, imza sahibinin tasarrufundaki güvenli imza oluşturma aracıyla oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğini tespit etmeyi sağlayan ve imzalanmış veride sonradan bir değişiklik yapılıp yapılmadığını tespit etmeye imkân veren imzadır.

Nitelikli elektronik sertifikalar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) denetiminde faaliyet gösteren elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları tarafından verilir. Genellikle USB token ya da akıllı kart olarak teslim edilir; mobil operatörler üzerinden sunulan mobil imza da yaygın bir biçimdir. Kanun, güvenli elektronik imzanın elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurduğunu öngörür.

Bunun istisnaları da vardır. Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. Bu nedenle bazı işlemler, hangi imzayı kullanırsanız kullanın, hâlâ noter, tapu müdürlüğü ya da başka bir resmî usul gerektirir.

Avrupa Birliği’nde eIDAS: SES, AES ve QES

Avrupa Birliği’nde eIDAS Tüzüğü, üye devletlerin tamamında geçerli üç elektronik imza düzeyi tanımlar. AB’deki bir kurum ya da şirketle çalışıyorsanız bu terimlerle karşılaşmanız olasıdır.

• Basit elektronik imza (SES): Başka bir veriye eklenen ve imzalamak için kullanılan her türlü elektronik veri. E-postanın sonuna yazılan ad, bir onay düğmesine tıklamak ve yapıştırılan imza görseli bu gruba girer. eIDAS, bir imzanın yalnızca elektronik olduğu için hukuki etkisinin reddedilemeyeceğini söyler; ancak delil değerini mahkeme takdir eder.
• Gelişmiş elektronik imza (AES): İmza sahibine benzersiz biçimde bağlı olmalı, onu tanımlayabilmeli, yalnızca onun kontrolündeki verilerle oluşturulmalı ve imzalanan veriye, sonradan yapılan her değişiklik fark edilecek şekilde bağlanmalıdır. Uygulamada bu genellikle sertifikayla yapılan kriptografik imza anlamına gelir.
• Nitelikli elektronik imza (QES): Nitelikli bir imza oluşturma cihazıyla oluşturulan ve nitelikli güven hizmeti sağlayıcısının verdiği nitelikli sertifikaya dayanan gelişmiş imzadır. eIDAS’a göre QES, el yazısıyla atılan imzayla eşdeğer hukuki etkiye sahiptir ve bir üye devlette verilen QES diğerlerinde de tanınır.

Belgeniz hangisini gerektiriyor?

Dürüst cevap şu: Alıcının ve ilgili mevzuatın o işlem için ne istediğine bağlıdır. Yine de birkaç pratik kural sürprizlerle karşılaşmamanıza yardımcı olur:

• Önce talimatları okuyun. Mahkemeler, vergi daireleri, e-Devlet hizmetleri, ihaleler ve bankalar genellikle neyi kabul ettiklerini açıkça belirtir. Nitelikli sertifika istenen yerde imza görseli reddedilir.
• Riske göre seçin. İşin içinde ne kadar çok para, risk ya da hukuki sonuç varsa, imzalayanın kim olduğuna ve belgenin sonradan değişmediğine dair o kadar güçlü bir kanıt istersiniz.
• İleride çıkabilecek anlaşmazlıkları düşünün. İtiraz edilebilecek anlaşmalarda çevresel delilleri saklayın: e-postalar, zaman bilgileri, gerçekten karşılıklı paylaşılan sürüm.
• Emin değilseniz sorun. Karşı tarafa kısa bir soru ya da önemli sözleşmeler için bir avukata danışmak, imzanın sonradan sorgulanmasından çok daha ucuzdur.

vupdf ile imza görseli eklemek

vupdf’in PDF İmzala aracı gündelik ihtiyacı karşılar: belgeye görünür bir imza koymak. İmzanızı çizebilir, adınızı yazabilir, paraf oluşturabilir ya da PNG veya JPG biçiminde bir kaşe görseli yükleyip beyaz arka planını kaldırabilirsiniz. Ayrıca tarih ve adınız, unvanınız ya da “Okudum, onaylıyorum” gibi kısa metinler ekleyebilir, siyah, mavi veya lacivert mürekkep seçebilir ve her öğeyi herhangi bir sayfada istediğiniz yere sürükleyip boyutlandırabilirsiniz.

Araç ne olduğunu açıkça belirtir: PDF’e imzanızın görselini ekler; nitelikli ya da hukuken bağlayıcı bir elektronik imza oluşturmaz. Dosya, yalnızca imzayı yerleştirmek için vupdf’in sunucularında işlenir ve imzalı kopya size teslim edilir edilmez silinir.

İmza görseliyle imzalarken pratik öneriler

• Son sürümü imzalayın. İmzayı koyup ardından metni değiştirmek, imzalamanın anlamını ortadan kaldırır.
• İmzanızın yüksek çözünürlüklü bir görüntüsünü, başkalarının yeniden kullanabileceği paylaşılan klasörlerde ya da e-posta taslaklarında bırakmayın.
• Her sayfanın paraflanması gerekiyorsa, kâğıtta yaptığınız gibi her sayfaya tam imza yerine paraf koyun.
• Tam olarak ne gönderdiğinizin bir kopyasını, gönderdiğiniz mesajla birlikte saklayın.

Kısaca

İmza görseli niyetinizi gösterir ama tek başına çok az şey kanıtlar; basit elektronik imzalar genel olarak çevresel delillere dayanır. Gelişmiş imzalar kimin imzaladığına ve belgenin değişip değişmediğine dair kriptografik kanıt ekler. Nitelikli imzalar, yani Türkiye’de nitelikli elektronik sertifikaya dayanan güvenli elektronik imza, hukukun elle atılan imza gibi kabul ettiği imzalardır. Kabul edildiği yerde hafif seçeneği, mevzuatın ya da alıcının istediği yerde nitelikli olanı kullanın.