EAN-13, UPC, Code 128 ve Diğerleri: Doğru Barkod Türünü Seçmek

Barkodlar ilk bakışta birbirine benzer: Bir sıra siyah çubuk ve altında birkaç rakam. Oysa her biri hangi karakterleri taşıyabileceği, ne uzunlukta olabileceği ve nerede beklendiğiyle ilgili kendi kuralları olan farklı “simgelemlerden” oluşur. Yanlış türü seçerseniz market kasasındaki okuyucu ürününüzü görmezden gelebilir ya da depo sistemi etiketlerinizi kabul etmeyebilir. Bu rehberde yaygın türleri, resmî olarak tahsis edilmiş numaraya ne zaman ihtiyaç duyduğunuzu ve gerçekten okunan bir barkodu nasıl basacağınızı anlatıyoruz.

İki aile: Perakende barkodları ve genel amaçlı barkodlar

Barkodları iki gruba ayırmak işi kolaylaştırır. EAN-13, EAN-8 ve UPC-A gibi perakende barkodları sabit biçimde bir ürün numarası taşır ve dünyanın her yerindeki kasa sistemleri bu biçimi bekler. Yalnızca rakam içerirler ve uzunlukları kesindir. Code 128, Code 39 ve Codabar gibi genel amaçlı barkodlar ise rakamın yanında harf de taşıyabilir ve uzunlukları esnektir. Kodun ne anlama geldiğine sizin karar verdiğiniz şirket içi sistemlerde, kütüphanelerde, depolarda ve atölyelerde kullanılırlar.

vupdf'in barkod oluşturucusu yedi biçimi destekler: EAN-13, EAN-8, UPC (12 haneli UPC-A), Code 128, Code 39, ITF-14 ve Codabar. Başka bir biçim seçiliyken perakende ürün koduna benzeyen bir numara yazarsanız, mağaza okuyucuları o biçimi beklediği için araç size geçiş yapmayı önerir.

Perakende biçimleri

EAN-13

Dünya genelinde paketli ürünlerin çoğunda gördüğünüz barkod budur. GTIN-13 adı verilen 13 haneli bir numarayı kodlar: GS1 tarafından verilen firma öneki, her ürün çeşidine sizin atadığınız ürün numarası ve en sonda bir kontrol hanesi. vupdf'te ilk 12 haneyi girersiniz, 13. hane sizin için hesaplanır.

EAN-8

Ruj ya da sakız paketi gibi EAN-13'ün sığmadığı küçük ambalajlar için kısa bir sürümdür. EAN-8 numaraları GS1 kuruluşlarınca tek tek tahsis edilir ve bilinçli olarak sınırlı tutulur; yani yalnızca EAN-13'ün gerçekten sığmadığı ürünler içindir. Yedi hane girersiniz, sekizinci hane kontrol hanesidir.

UPC-A

Geleneksel olarak ABD ve Kanada'da kullanılan 12 haneli koddur. Günümüzde çoğu ülkedeki kasa sistemleri hem UPC-A hem de EAN-13 okuyabilir; bir UPC-A numarası başına sıfır eklenerek EAN-13 olarak da ifade edilebilir. Ağırlıklı olarak Kuzey Amerika'ya satış yapıyorsanız satıcınız UPC isteyebilir; diğer yerlerde EAN-13 standarttır. vupdf'te 11 hane girersiniz, 12. hane eklenir.

ITF-14

Tek tek ürünlerde değil, dış koli ve kasalarda kullanılır. Belirli bir ambalaj düzeyini, örneğin 24 adetlik bir koliyi tanımlayan 14 haneli bir GTIN taşır. Oluklu mukavva üzerine basıldığında bile okunabilecek şekilde tasarlandığı için çubukları görece geniştir. vupdf'te 13 hane girersiniz, 14. hane hesaplanır.

Perakende barkodları neden GS1 numarası ister?

EAN-13 barkodu herkes çizebilir; asıl önemli olan içindeki numaradır. Perakendeciler ürününüzü kendi sistemlerinde bu numarayla arar ve bu numaraların dünya genelinde benzersiz olması gerekir. Bu benzersizliği, pek çok ülkede üye kuruluşu bulunan, kâr amacı gütmeyen standart kuruluşu GS1 yönetir. Türkiye'de bu kuruluş GS1 Türkiye'dir.

Ürününüzü marketlerde, zincir mağazalarda ya da pek çok çevrim içi pazaryerinde satmak istiyorsanız genellikle ülkenizdeki GS1 kuruluşuna kayıt olmanız, bir firma öneki almanız ve ürün numaralarınızı bu önekten atamanız gerekir. Bilmeye değer birkaç nokta:

• Bir GTIN'in ilk haneleri, öneki hangi GS1 kuruluşunun verdiğini gösterir; ürünün nerede üretildiğini göstermez.
• Numara uydurmak ya da başka bir üründen kopyalamak mevcut bir ürünle çakışabilir ve ürün kaydınızın reddedilmesine yol açabilir.
• Aracılardan ucuza satın alınan numaralar başka bir firmaya kayıtlı olabilir; bazı perakendeciler bunu kontrol eder.
• Her çeşit genellikle kendi numarasını ister: Farklı gramaj, renk ya da paket adedi ayrı bir ürün sayılır.

Demirbaş etiketi, depo rafı, kütüphane kartı ya da etkinlik bileti gibi şirket içi kullanımlarda GS1'e hiç ihtiyacınız yoktur. Genel amaçlı bir biçim ve kendi numaralandırmanızı kullanın.

Genel amaçlı biçimler

Code 128

Bir perakende standardına bağlı olmadığınızda en esnek seçenektir. Harf, rakam ve simge kodlayabilir; rakamları ikişer ikişer verimli biçimde paketlediği için de kısa kalır. Kargo etiketlerinde, seri numaralarında ve şirket içi takipte yaygın olarak kullanılır. vupdf 40 karaktere kadar kabul eder. Şirket içi bir sistem için hangi biçimi seçeceğinizden emin değilseniz Code 128 genellikle güvenli varsayılandır.

Code 39

Sanayide, otomotivde ve bazı kamu sistemlerinde hâlâ yaygın olan daha eski bir biçimdir. Büyük harfleri, rakamları ve birkaç simgeyi (- . $ / + %) destekler; her karakter geniş olduğu için barkod hızla uzar. vupdf 30 karaktere kadar izin verir. Bunu esas olarak mevcut bir sistem ya da okuyucu kurulumu özellikle gerektiriyorsa seçin.

Codabar

Rakamlar ve birkaç simge için tasarlanmış, başlangıç ve bitiş karakteri olarak isteğe bağlı A–D harflerini kullanan basit bir biçimdir. Kütüphanelerden, bazı kargo hizmetlerinden ve eski tıbbi etiketlemeden tanınır. vupdf'te bu harfleri kullanırsanız hem başta hem sonda birer tane olmalı ya da hiç olmamalıdır.

Kontrol hanesi: Yerleşik hata kapanı

EAN, UPC ya da ITF-14 kodunun son hanesi ürün numarasının parçası değildir. Okuyucunun yanlış okumayı yakalayabilmesi için diğer hanelerden hesaplanır. EAN-13 için yöntem basittir: Soldan başlayarak haneleri sırayla 1 ve 3 ile çarpın, sonuçları toplayın ve toplamı bir sonraki onun katına tamamlayan rakamı bulun.

123456789012 numarasını ele alalım. Ağırlıklı toplam 1 + 6 + 3 + 12 + 5 + 18 + 7 + 24 + 9 + 0 + 1 + 6 = 92'dir. Bir sonraki onun katı 100 olduğu için kontrol hanesi 8, tam kod da 1234567890128 olur.

Bunu elle yapmanız gerekmez. Kısa numarayı girdiğinizde vupdf kontrol hanesini ekler; son hanesi yanlış olan tam bir kod yapıştırırsanız doğru haneyi gösterir ve düzeltmeyi önerir. Bu küçük kontrol, şaşırtıcı derecede sık görülen bir hatayı önler: Yanlış ürün için geçerli görünen bir barkod üreten bir yazım hatasını.

Baskı boyutu ve kalitesi

Barkodlar, hata düzeltmeleri olmadığı için QR kodlardan daha az hoşgörülüdür. Birkaç temel kural:

• Standart boyuta uyun. Standart boyuttaki bir EAN-13, kenar boşluklarıyla birlikte yaklaşık 37 mm genişliğindedir. Perakende şartnameleri yaklaşık yüzde 80 ile 200 arasında ölçeklemeye izin verir; daha küçüğü risklidir.
• Yüksekliği kesmeyin. Yer kazanmak için çubukları kısaltmak, kodun açılı okunmasını zorlaştırır. Özgün oranları koruyun.
• Sessiz alanları koruyun. Çubukların solundaki ve sağındaki boşluk kodun parçasıdır. Metin, çerçeve ya da etiketin kenarı bu alana girmemelidir.
• Açık zemin üzerinde koyu çubuk kullanın. Beyaz üzerine siyah idealdir. Kırmızı çubuk klasik bir hatadır; birçok okuyucu kırmızı ışık kullandığı için onları göremez.
• Vektörel çıktıyı tercih edin. Baskı için SVG ya da PDF, olmadı büyük bir PNG indirin ki çubuk kenarları keskin kalsın. Küçük bir görseli büyütmek çubukları bulanıklaştırır.

vupdf değeri varsayılan olarak çubukların altında gösterir; böylece okuma başarısız olursa kasiyer numarayı elle girebilir. Kontrast çok düşük olduğunda uyarır, barkodu kullanışsız derecede genişletecek değerleri de kabul etmez. Kod hazır olduğunda onu PNG, JPG, WEBP, SVG veya PDF olarak indirebilir ya da etiket baskısı için boş bir PDF sayfasına, isterseniz kesim çizgileriyle birlikte, bir veya birden çok kopya yerleştirebilirsiniz.

Hızlı karar rehberi

• Tüketici ürününü mağazada veya pazaryerinde satıyorsanız: GS1 tarafından verilmiş numarayla EAN-13 (Kuzey Amerika için UPC-A).
• Çok küçük perakende ambalajı: GS1 kuruluşunuz tahsis ederse EAN-8.
• Dağıtıcılar için dış koli: Ürününüzün GTIN'ine dayanan ITF-14.
• Şirket içi etiketler, seri numaraları, kargo referansları: Code 128.
• Code 39 ya da Codabar şart koşan mevcut bir sistem: Sistemin istediğini kullanın.

Okuyacak sistemin beklediği biçimi seçin, numaralandırmayı doğru yapın ve temiz kenar boşluklarıyla makul bir boyutta basın. Bu üç adım, barkod sorunlarının neredeyse tamamını daha ortaya çıkmadan önler.